Từ thường trú đến quốc tịch Úc: các câu hỏi cần cân nhắc

Quốc tịch Úc là bước cuối cùng trong hành trình định cư của nhiều người — và là bước mang lại sự ổn định dài hạn nhất. Hiểu rõ lộ trình từ thường trú (PR) đến quốc tịch sẽ giúp bạn chuẩn bị đúng cách và tránh những sai lầm không đáng có.

Điều kiện cơ bản để nộp đơn

Yêu cầu cư trú

Đây là điều kiện cốt lõi — bạn cần đã sống hợp pháp tại Úc trong một khoảng thời gian nhất định trước khi nộp đơn, với phần thời gian gần nhất phải là với tư cách thường trú nhân, đồng thời có giới hạn về thời gian vắng mặt khỏi Úc. Yêu cầu này có nhiều ngoại lệ và cách tính phức tạp, nên thay vì ghi nhớ một con số, hãy dùng công cụ chính thức Residence Calculator của Bộ Nội vụ (immi.homeaffairs.gov.au/help-support/tools/residence-calculator): nhập lịch sử cư trú và những lần vắng mặt của bạn để công cụ cho biết bạn đã đủ điều kiện cư trú hay chưa. Đây là thông tin thay đổi theo chính sách nên luôn phải kiểm tra tại nguồn chính thức.

Thời gian ở nước ngoài trong khi đang là PR sẽ ảnh hưởng đến việc bạn đáp ứng điều kiện cư trú hay không. Đây là lý do tại sao nhiều người cố gắng không ra nước ngoài quá lâu trong giai đoạn chuẩn bị xin quốc tịch.

Tuổi tác

Người nộp đơn từ 18 tuổi trở lên phải đáp ứng toàn bộ yêu cầu. Trẻ em dưới 18 tuổi có thể được đưa vào đơn của cha hoặc mẹ trong một số trường hợp nhất định.

Tình trạng visa

Bạn cần là thường trú nhân hợp lệ vào thời điểm nộp đơn. Visa tạm thời không đủ điều kiện.

Lệ phí

Lệ phí nộp đơn quốc tịch (và các mức miễn/giảm cho một số đối tượng) được Bộ Nội vụ công bố trong Form 1298i — Citizenship application fees và được điều chỉnh hằng năm theo chỉ số giá. Vì mức phí thay đổi theo từng loại đơn và theo năm, hãy xem con số hiện hành trực tiếp trong Form 1298i tại immi.homeaffairs.gov.au thay vì dựa vào số liệu cũ.

Bài kiểm tra quốc tịch (Citizenship Test)

Đây là bài kiểm tra về kiến thức tổng quan nước Úc — lịch sử, giá trị, hệ thống chính trị, và các quyền và trách nhiệm của công dân. Bài kiểm tra được thực hiện bằng tiếng Anh, dưới dạng trắc nghiệm trên máy tính.

Bộ Nội vụ cung cấp tài liệu ôn tập chính thức — tài liệu có tên “Australian Citizenship: Our Common Bond” — có thể tải miễn phí từ trang chính thức. Đọc tài liệu này là cách chuẩn bị hiệu quả nhất và duy nhất được khuyến nghị chính thức.

Một số nhóm được miễn bài kiểm tra — ví dụ người dưới 18 tuổi hoặc người có khuyết tật nhất định. Chi tiết về miễn kiểm tra có tại trang Bộ Nội vụ.

Lễ tuyên thệ (Pledge of Commitment)

Sau khi hồ sơ được phê duyệt và vượt qua bài kiểm tra (nếu áp dụng), bước cuối cùng là tham dự buổi lễ tuyên thệ công dân. Tại buổi lễ này, bạn đọc “Pledge of Commitment” — lời cam kết trở thành công dân Úc và tôn trọng các giá trị của đất nước.

Buổi lễ thường được tổ chức bởi hội đồng địa phương (council) và diễn ra theo lịch của từng khu vực. Quốc tịch Úc chỉ chính thức có hiệu lực sau khi hoàn thành buổi lễ này — không phải từ khi hồ sơ được phê duyệt.

Sau khi có quốc tịch

Ngay sau buổi lễ, bạn có thể:

• Nộp đơn xin hộ chiếu Úc
• Đăng ký bầu cử
• Đi lại tự do không lo mất tư cách cư trú
• Bảo lãnh thêm thành viên gia đình theo diện công dân (nếu có)

Lưu ý về quốc tịch kép

Như đã đề cập trong bài về PR và quốc tịch — Úc cho phép giữ quốc tịch kép, nhưng luật của nước gốc mới là yếu tố quyết định bạn có thể giữ quốc tịch đó hay không. Một số quốc gia tự động thu hồi quốc tịch khi công dân nhập tịch nước khác. Nếu đây là mối quan tâm của bạn, hãy tìm hiểu với cơ quan thẩm quyền của nước gốc trước khi nộp đơn.

Thông tin đầy đủ về điều kiện, quy trình, và tài liệu cần thiết có tại trang chính thức của Bộ Nội vụ.