Khi nào gọi 000 và khi nào đến GP: hệ thống y tế khẩn cấp tại Úc
Số khẩn cấp tại Úc — 000
Số 000 (Triple Zero) là đường dây khẩn cấp quốc gia của Úc — miễn phí, hoạt động 24/7, kể cả khi điện thoại hết credit hoặc không có sóng mạng.
Gọi 000 cho:
- Cấp cứu y tế (ambulance) — nguy hiểm tính mạng, mất ý thức, không thở.
- Cảnh sát (police) — tội phạm đang xảy ra, tai nạn giao thông nghiêm trọng.
- Cứu hoả (fire brigade) — cháy, người mắc kẹt.
Từ điện thoại di động quốc tế, cũng có thể gọi 112 (kết nối đến 000 tại Úc).
Khi nào gọi 000?
Gọi 000 ngay nếu gặp:
- Đau ngực, khó thở, nghi ngờ đau tim hoặc đột quỵ (face drooping, arm weakness, speech difficulty — F.A.S.T.).
- Mất ý thức hoặc không đáp ứng kích thích.
- Chảy máu nghiêm trọng không cầm được.
- Nghi ngờ gãy xương cột sống, chấn thương đầu nghiêm trọng sau tai nạn.
- Co giật (seizure) lần đầu hoặc kéo dài trên 5 phút.
- Sốc phản vệ (anaphylaxis) — phản ứng dị ứng nghiêm trọng, khó thở, phù mặt.
- Ngộ độc — gọi Poisons Information Hotline: 13 11 26 (24/7, Australia-wide).
Xe cấp cứu (ambulance) có phí ở hầu hết tiểu bang trừ Queensland và Tasmania — phí từ vài trăm đến hơn $1.000 tuỳ tiểu bang và khoảng cách. Bảo hiểm y tế tư nhân (Hospital cover) thường bao gồm phí ambulance.
Healthdirect — tư vấn y tế miễn phí 24/7
Healthdirect: 1800 022 222 — đường dây tư vấn sức khoẻ miễn phí 24/7, có y tá đăng ký (registered nurse) trả lời.
Dùng khi: không chắc tình trạng có cần đến cấp cứu không, cần hướng dẫn xử lý tình huống y tế nhỏ, muốn tìm GP, dược sĩ, hoặc cơ sở y tế gần nhất. Website: healthdirect.gov.au.
Phân biệt các mức độ chăm sóc
| Tình huống | Nên đến đâu |
|---|---|
| Nguy hiểm tính mạng | Gọi 000 ngay |
| Nghiêm trọng nhưng không nguy hiểm tính mạng ngay | Emergency Department (ED) bệnh viện công |
| Cần khám trong ngày, không có GP available | Urgent Care Clinic hoặc After-hours GP |
| Cảm cúm, đau họng, tái khám thông thường | GP (đặt lịch hẹn) |
| Cần tư vấn không biết phải đến đâu | Healthdirect 1800 022 222 |
| Ngộ độc | 13 11 26 (Poisons Information) |
Emergency Department (ED) — bệnh viện công
ED tiếp nhận tất cả bệnh nhân, không cần đặt lịch, 24/7. Tuy nhiên áp dụng triage system — ưu tiên theo mức độ nghiêm trọng:
- Category 1 (Resuscitation): điều trị ngay.
- Category 2 (Emergency): trong vòng 10 phút.
- Category 3 (Urgent): trong vòng 30 phút.
- Category 4 (Semi-urgent): trong vòng 1 giờ.
- Category 5 (Non-urgent): trong vòng 2 giờ.
Nếu đến ED với trường hợp không khẩn cấp (cảm, đau nhẹ…) có thể chờ đợi rất lâu. Với Medicare, điều trị tại ED bệnh viện công miễn phí.
Urgent Care Clinic
Từ 2023-2024, chính phủ liên bang mở rộng mạng lưới Medicare Urgent Care Clinics — phòng khám mở rộng giờ (thường 8am–10pm, 7 ngày/tuần), không cần đặt lịch, bulk bill (miễn phí với Medicare). Dành cho các trường hợp cần khám trong ngày nhưng không phải cấp cứu — giải áp lực cho ED.
Tìm Urgent Care Clinic gần nhất: healthdirect.gov.au hoặc hỏi GP.