JobSeeker, Youth Allowance và Carer Payment: trợ cấp Centrelink ít biết
Hệ thống trợ cấp Centrelink rộng hơn bạn nghĩ
Nhiều người Việt tại Úc chỉ biết Family Tax Benefit, Medicare hoặc parental leave — nhưng Centrelink còn nhiều loại trợ cấp khác. Bài này giới thiệu ba loại quan trọng nhưng thường ít được hỏi đến trong cộng đồng người Việt mới định cư.
JobSeeker Payment — trợ cấp thất nghiệp
Dành cho: Người đang tìm việc, bị sa thải, tạm thời không thể làm việc do bệnh tật ngắn hạn, hoặc đang trong giai đoạn chuyển tiếp nghề nghiệp.
Điều kiện cơ bản:
- Đủ tuổi (22 đến tuổi nghỉ hưu)
- Công dân Úc hoặc PR (hầu hết visa tạm không đủ)
- Thu nhập và tài sản dưới ngưỡng quy định
- Chủ động tìm việc (mutual obligations — phải báo cáo hoạt động tìm việc)
Mức trợ cấp (2024–25): ~$762/fortnight (2 tuần) cho độc thân không con — điều chỉnh hàng năm.
Waiting period: Nếu có tiền thôi việc (redundancy pay) hoặc tiết kiệm trên ngưỡng, có thể phải chờ trước khi nhận.
Mutual obligations: Phải nộp báo cáo tìm việc (job search efforts), tham gia Job Active hoặc Workforce Australia, và tham dự cuộc hẹn định kỳ.
Youth Allowance — dành cho người trẻ và sinh viên
Dành cho:
- Sinh viên đại học/TAFE full-time (18–24 tuổi)
- Người tập nghề (apprentice) đang học
- Người trẻ 16–21 đang tìm việc
Điều kiện:
- Phụ thuộc vào thu nhập bản thân và thu nhập cha mẹ (parental income test nếu vẫn sống phụ thuộc)
- Định nghĩa “independent” thay đổi tùy tuổi và hoàn cảnh
Mức trợ cấp: Thấp hơn JobSeeker (~$600/fortnight), nhưng sinh viên có thể kết hợp với Rent Assistance.
Abstudy: Chương trình tương tự dành riêng cho người Aboriginal và Torres Strait Islander.
Carer Payment — trợ cấp chăm sóc người thân
Dành cho: Người chăm sóc thường xuyên (constant care) cho một người thân có khuyết tật, bệnh nặng, hoặc người cao tuổi cần hỗ trợ liên tục.
Điều kiện:
- Cung cấp chăm sóc hàng ngày đáng kể (đánh giá qua Care Load Assessment)
- Người được chăm sóc phải đủ điều kiện nhận Carer Allowance hoặc có điều kiện chăm sóc xác nhận bởi bác sĩ
- Thu nhập và tài sản dưới ngưỡng
Carer Allowance (khác với Carer Payment): Khoản bổ sung ~$160/fortnight cho người chăm sóc trẻ em hoặc người lớn có nhu cầu đặc biệt — có thể nhận đồng thời với nhiều trợ cấp khác.
Cách xin:
- Gọi Centrelink: 132 717 (Carer Payment) / 132 490 (Youth Allowance) / 132 850 (JobSeeker)
- Hoặc claim qua myGov → Centrelink → Make a claim
- Cần: proof of identity, tax return hoặc income statement, giấy tờ liên quan (medical report cho Carer Payment)
Visa và quyền nhận trợ cấp
Hầu hết trợ cấp Centrelink yêu cầu thường trú nhân hoặc công dân Úc. Một số visa tạm thời có thể không đủ điều kiện. Luôn kiểm tra trang Services Australia hoặc gọi Centrelink để xác nhận trước khi xin.