Tết Nguyên Đán và các ngày lễ Việt tại Úc: lễ hội cộng đồng và duy trì văn hóa

Tết tại Úc — không phải ngày lễ chính thức

Tết Nguyên Đán không được công nhận là public holiday tại Úc. Điều này có nghĩa là ngày mùng Một Tết vẫn là ngày làm việc bình thường, và người lao động muốn nghỉ phải dùng annual leave hoặc thỏa thuận với nơi làm việc.

Tuy nhiên, cộng đồng người Việt và người gốc Á tại Úc rất đông đảo — ước tính hơn 300,000 người Việt sinh sống tại Úc, tập trung nhiều ở Sydney và Melbourne. Chính sự đông đúc này tạo ra các lễ hội Tết quy mô lớn tại nhiều thành phố, đặc biệt vào các ngày cuối tuần gần dịp Tết.

Lễ hội Tết cộng đồng lớn

Tại Sydney, Tết Festival Cabramatta là sự kiện lớn nhất, thường diễn ra vào cuối tuần trước hoặc sau mùng Một Tết. Lễ hội bao gồm hội chợ ẩm thực, biểu diễn văn nghệ, múa lân, diễu hành đường phố và nhiều gian hàng truyền thống. Cabramatta còn được gọi là “Sài Gòn nhỏ” của Sydney nhờ mật độ doanh nghiệp và cộng đồng người Việt.

Tại Melbourne, Lunar New Year được tổ chức ở Victoria Gardens và khu vực Footscray — nơi có cộng đồng người Việt lớn. Brisbane và Adelaide cũng có sự kiện Tết do cộng đồng địa phương phối hợp với chính quyền tiểu bang tổ chức. Các lễ hội thường kéo dài 2–3 ngày cuối tuần, miễn phí hoặc chi phí thấp.

Xin nghỉ phép dịp Tết

Vì Tết không phải public holiday, người lao động cần dùng annual leave (nghỉ phép năm) — không phải sick leave — để nghỉ dịp này. Quan trọng là thông báo cho quản lý và bộ phận nhân sự sớm, thường ít nhất 2–4 tuần trước, vì nhiều đồng nghiệp cũng có thể xin nghỉ cùng thời điểm.

Theo Fair Work Act, người sử dụng lao động có quyền từ chối đơn nghỉ phép nếu có lý do kinh doanh hợp lý, nhưng không thể từ chối vô cớ. Tại các khu vực đông người Việt như Springvale (VIC) hay Bankstown (NSW), nhiều doanh nghiệp nhỏ do người Việt sở hữu thường linh hoạt hơn trong việc sắp xếp nghỉ Tết.

Phong tục Tết duy trì trong cộng đồng

Nhiều gia đình người Việt tại Úc duy trì các phong tục truyền thống dù ở xa quê hương. Bánh chưng và bánh tét có thể tìm mua tại các chợ Á Đông hoặc đặt từ các hội phụ nữ cộng đồng tự làm. Hoa mai vàng (từ cây mai nhân tạo hoặc cây trồng trong chậu) và hoa đào giấy thường bán tại các cửa hàng hoa châu Á vào dịp Tết.

Lì xì cho trẻ em vẫn là phong tục phổ biến, và nhiều chùa Phật giáo người Việt tại Úc tổ chức lễ đón Tết, cầu an đầu năm cho cộng đồng. Các ngôi chùa này thường thông báo lịch sinh hoạt qua nhóm cộng đồng Facebook hoặc tờ thông tin cộng đồng.

Ngày lễ văn hóa Việt khác

Ngoài Tết, nhiều hội đoàn và tổ chức người Việt tại Úc còn tổ chức các sự kiện văn hóa quan trọng khác. Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 Âm lịch) được một số hội đồng hương và chùa tổ chức lễ tưởng niệm. Tết Trung Thu vào rằm tháng 8 Âm lịch có các sự kiện lồng đèn và văn nghệ cho trẻ em. Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 cũng được nhiều hội phụ nữ người Việt tại Úc tổ chức gặp mặt.

Nuôi dưỡng bản sắc văn hóa cho thế hệ tiếp theo

Trường Việt ngữ cuối tuần là mô hình phổ biến tại các cộng đồng người Việt lớn, dạy tiếng Việt và văn hóa cho thế hệ thứ hai sinh ra hoặc lớn lên tại Úc. Các trường này thường hoạt động vào sáng thứ Bảy hoặc Chủ Nhật, do cộng đồng tự tổ chức và được tài trợ một phần từ các bang.

Nhiều trường phổ thông tại Úc cũng có câu lạc bộ văn hóa đa dân tộc, nơi học sinh có thể chia sẻ phong tục Tết và các lễ hội dân tộc. Hội phụ huynh người Việt và hội đồng hương địa phương thường là đầu mối kết nối các hoạt động cộng đồng này.