Advance Care Directive tại Úc: lập kế hoạch điều trị y tế trước
Advance Care Directive là gì?
Advance Care Directive (ACD) — hay còn gọi là Advance Care Plan hoặc Living Will — là tài liệu pháp lý bạn lập khi còn đủ năng lực tư duy, ghi lại mong muốn về điều trị y tế và chăm sóc sức khoẻ trong tương lai — cho trường hợp bạn không còn khả năng tự quyết định (hôn mê, mất nhận thức, bệnh nặng giai đoạn cuối…).
ACD giúp bác sĩ và gia đình biết rõ bạn muốn gì — giảm bớt gánh nặng ra quyết định cho người thân trong tình huống khủng hoảng.
Advance Care Directive khác gì Di chúc và POA?
| Tài liệu | Áp dụng khi nào | Điều chỉnh gì |
|---|---|---|
| Di chúc (Will) | Sau khi qua đời | Tài sản, tiền bạc, con cái dưới 18 tuổi |
| Power of Attorney (POA) | Khi còn sống nhưng mất năng lực | Tài chính và tài sản |
| Advance Care Directive | Khi còn sống nhưng mất năng lực | Quyết định y tế và chăm sóc sức khoẻ |
Cả ba bổ sung cho nhau — lý tưởng nhất là lập đủ cả ba khi còn khoẻ mạnh.
Tên gọi theo tiểu bang
Mỗi tiểu bang có luật riêng và tên gọi khác nhau:
| Tiểu bang | Tên tài liệu chính |
|---|---|
| NSW | Advance Care Directive |
| VIC | Advance Care Directive (dưới Medical Treatment Planning and Decisions Act 2016) |
| QLD | Advance Health Directive |
| SA | Advance Care Directive |
| WA | Advance Health Directive |
| ACT | Health Direction (trong Advance Care Planning Document) |
| NT | Advance Personal Plan |
Nội dung của ACD
ACD có thể bao gồm:
Điều trị bạn muốn hoặc không muốn:
- Hồi sức tim phổi (CPR) nếu tim ngừng đập.
- Thở máy (ventilator) nếu không tự thở được.
- Cung cấp dinh dưỡng/nước qua ống (artificial nutrition and hydration).
- Điều trị giảm đau (palliative care) ưu tiên thay vì điều trị tích cực kéo dài sự sống.
Người ra quyết định thay bạn (Substitute Decision Maker):
- Còn gọi là Medical Treatment Decision Maker (VIC), Enduring Guardian (NSW)…
- Người được bạn chỉ định có quyền ra quyết định y tế khi bạn không còn năng lực.
Giá trị và mong muốn cá nhân:
- Bạn coi trọng chất lượng cuộc sống như thế nào.
- Mong muốn về nơi qua đời (nhà, viện dưỡng lão, bệnh viện).
- Mong muốn tôn giáo/văn hoá liên quan đến chăm sóc.
Điều kiện lập ACD
- Từ 18 tuổi trở lên.
- Có năng lực tư duy và quyết định (decision-making capacity) tại thời điểm ký.
- Phải được ký trước nhân chứng theo yêu cầu của từng tiểu bang (thường là 2 nhân chứng, không phải người thụ hưởng hay người được chỉ định trong ACD).
Cập nhật và thu hồi ACD
ACD có thể được cập nhật hoặc thu hồi bất kỳ lúc nào khi bạn còn năng lực quyết định. Nên xem lại sau:
- Chẩn đoán bệnh nghiêm trọng mới.
- Mỗi 3–5 năm.
- Sau thay đổi lớn trong cuộc sống (ly hôn, mất người thân…).
Tài nguyên và mẫu ACD miễn phí
- advancecareplanning.org.au: hướng dẫn quốc gia, mẫu ACD theo tiểu bang, tài liệu nhiều ngôn ngữ.
- Cơ quan y tế tiểu bang: health.nsw.gov.au, health.vic.gov.au…
- GP hoặc luật sư có thể giúp điền và công chứng ACD.