Quyền lợi nhân viên tại Úc: lương tối thiểu, nghỉ phép và Fair Work

Luật nào điều chỉnh?

Hầu hết nhân viên làm việc tại Úc được bảo vệ bởi Fair Work Act 2009 và các quy định của Fair Work Commission. Có một số tiêu chuẩn tối thiểu gọi là National Employment Standards (NES) — chủ lao động không thể trả hay cung cấp ít hơn NES dù hợp đồng có ghi gì đi nữa.

Lương tối thiểu quốc gia 2025–26

Từ 1/7/2025:

Theo giờ: $24,10/giờ
Theo tuần (38 giờ): $915,90/tuần

Đây là mức sàn cho casual employees (nhân viên ngẫu nhiên) và nhân viên không thuộc Modern Award. Nhiều ngành nghề có Modern Award với mức lương cao hơn theo loại công việc và kinh nghiệm.

Casual loading: nhân viên casual thường được trả thêm 25% trên mức lương tương đương toàn thời gian để bù cho việc không có nghỉ phép, sick leave, và tính ổn định.

Nghỉ phép hàng năm (Annual Leave)

Nhân viên toàn thời gian và bán thời gian: 4 tuần/năm (paid), tích lũy tỷ lệ theo số giờ làm.
Nhân viên casual: không có annual leave (được bù bằng casual loading).
Shift workers (làm ca): có thể được 5 tuần/năm.
Nghỉ phép tích lũy không giới hạn thường (trừ khi công ty có chính sách).
Được thanh toán khi thôi việc nếu có số dư annual leave chưa dùng.

Nghỉ ốm / chăm sóc gia đình (Personal/Carer’s Leave)

10 ngày/năm cho nhân viên toàn thời gian (tỷ lệ với bán thời gian).
Có thể dùng cho bản thân hoặc chăm sóc thành viên gia đình bị bệnh/cấp cứu.
Bao gồm sick leave (nghỉ ốm) và carer’s leave (chăm sóc người thân).
Tích lũy và chuyển năm sau nếu không dùng hết.
Casual employees: không có, có thể được 2 ngày compassionate leave (không lương).

Nghỉ đám tang / khẩn cấp gia đình (Compassionate Leave)

2 ngày khi thành viên gia đình mất hoặc bệnh nặng nguy hiểm tính mạng.
Áp dụng cho cả toàn thời gian, bán thời gian và casual.

Community Service Leave

Không giới hạn cho nghĩa vụ bồi thẩm đoàn (jury duty) — được trả lương trong tối đa 10 ngày đầu, sau đó không lương.
Hoạt động quản lý khẩn cấp tình nguyện (SES, CFA, dập cháy rừng…) không lương.

Superannuation

Chủ lao động phải đóng super ở mức SG = 12% (từ 1/7/2025) vào quỹ super của bạn, mỗi quý. Xem thêm chi tiết tại bài về super.

Bị thiệt thòi — làm gì?

Nếu bạn bị thiếu lương, thiếu super, hoặc quyền lợi bị vi phạm:

Nói chuyện trực tiếp với chủ lao động trước (nhiều trường hợp là nhầm lẫn).
Liên hệ Fair Work nếu không giải quyết được:
- Gọi: 13 13 94 (Thứ Hai–Thứ Sáu, 8am–5:30pm múi giờ địa phương)
- Website: fairwork.gov.au → “Helping resolve workplace issues”
Nộp Anonymous Report trên Fair Work website nếu không muốn tiết lộ danh tính.
Underpayment claims: Fair Work có thể thu hồi lương thiếu đến 6 năm về trước.

Chủ lao động không được trả đũa (retaliation) khi bạn khiếu nại. Nếu bị sa thải sau khi báo cáo vi phạm, đây có thể là unfair dismissal hoặc adverse action — có quyền kiện riêng.